İçeriğe geç
TeknoShow
RSS
Yapay Zekâ

Yapay Zekâya Alan Açan Teknoloji Odaklı Öğrenciler Düşünmeyi Onlara Bırakabilir – AIhub

STEM alanlarında değer görülen özelliklere sahip üniversite öğrencileri, aynı zamanda bilişsel becerilerinin aleyhine yapay zekâya en fazla güvenenler…

X’te paylaş Facebook

STEM alanlarında değer görülen özelliklere sahip üniversite öğrencileri, aynı zamanda bilişsel becerilerinin aleyhine yapay zekâya en fazla güvenenler; Oregon State Üniversitesi bilim insanlarından gelen yeni bir çalışmaya göre.

OSU’nun Mühendislik ve Özgür Bilimler fakültelerinde çalışan araştırmacılar, rutin yapay zekâ bağımlılığından kaynaklanan ve kendilerinin “bilişel borç döngüsü” olarak adlandırdıkları şeyi kırmak için öneriler sunuyor.

Bilgisayar bilimi yüksek lisans öğrencisi Rudrajit “Rudy” Choudhuri’nin liderliğini yaptığı çalışma, eğitimcilerin ve yapay zekâ tasarımcılarının müdahalesi olmadan bilişsel becerilerin, artmış verim illüzyonu içinde yavaş yavaş düşeceğini gösteriyor.

“Bulgularımız, aslında hangi türden bir yapay zekâ okuryazarlığının işe yaradığını yeniden düşünmemizi sağlıyor,” dedi.

Choudhuri, doktora danışmanı Anita Sarma ile birleşip, bilgisayar bilimi alanında ayrıcalıklı profesör Margaret Burnett ve psikolojik bilimlerde doçent Christopher Sanchez ile, Kuzey Amerika’daki beş üniversiteden 299 STEM öğrencisini temsil eden anket verilerini analiz etti.

Information and Software Technology dersinde yayımlanan analiz, bir geri bildirim döngüsünü ortaya koyuyor: Üretken yapay zekâya yapılan kullanım, öğrencilerin entelektüel alışkanlıklarını zayıflatıyor; bu da onları daha da fazla yapay zekâya yöneltiyor ve bilişsel becerilerini daha da azaltıyor.

“En şaşırtıcı bulgu, ‘yapay zekâya hakim’ olanların, STEM kariyerlerinde önemli ölçüde daha iyi yapacakları düşünülenlerin, aslında kendilerini yapay zekâ bağımlılığı sarmalının içine daha derinlere çekmeleriydi,” dedi Choudhuri. “Eğitimcilerin ve yapay zekâ tasarımcılarının bugün yaptığı seçimler, öğrencilerin ne öğreneceğini değil, aynı zamanda nasıl düşünmeyi öğreneceklerini de şekillendirecek.”

Araştırmacılar, yapay zekâya aşırı bağımlılıkla ilişkilendirilen “bilişel tembellik”in en azından bir kısmının evrimle açıklandığını belirtiyor. Sezgisel, otomatik ve düşük çaba gerektiren “sistem 1” düşüncenin becerikli kullanımını öğrenen atalarımız, özenli, kontrollü ve çaba gerektiren “sistem 2” düşünceyi aşırı uygulayanlardan daha rekabetçi hale gelerek onları geride bırakabildi.

“Sistem 1, 2 + 2 = ? için hızlı cevabı veren ya da ‘ekmek ve _____’ cümlesini tamamlayan şeydir’ diyen Choudhuri, “Sistem 2 ise 17 × 24 hesapladığınız ya da karmaşık bir tartışmayı değerlendirdiğinizde devreye girer. Sistem 2 temeldir; Sistem 1 makul bir çözüm sunabildiği sürece çabayı ortadan kaldırır. Psikologların ‘en az çaba yasası’ dediği şeydir bu; en az bilişsel direnç gösterilen yolu kabul etme eğilimidir ve bu çok yaygındır.”

Özetle, zihinsel enerjilerini gerçek tehditler için saklayan insan ataları hayatta kalırken, her karardan önce kapsamlı analizler yapanlar hayatta kalamadı.

“Bugün alışveriş listeleri yapar, hafızamıza güvenmeyiz; aritmetik işlemlerimizi hesap makinelerine bırakırız ve harita okumak yerine GPS kullanırız” diye ekledi Sarma. “Üretken yapay zeka araçları bu tür eğilimi güçlendirme eğilimindedir, çünkü istediğiniz anda akıcı ve özgüvenli bir destek sunarlar. Bu da yapay zeka ile etkileşimin, ‘yaparak düşünmek’ yerine ‘çıktılar arasından seçim yapmak’ haline gelmesi anlamına gelir.”

Seçmek ile düşünmek arasındaki bu ayrılık, zaman tasarrufu yoluyla ikna edici bir ilerleme hissini ortaya çıkarabilir; ancak öğrenme açısından sorunludur. Bu durum özellikle STEM eğitimi için geçerlidir; burada öğrencilerin “istendikli zorluklar” – sezgi ve aktarılabilir beceriler geliştiren yavaş, titiz bilişsel emek – gerektiği bilinir. Anket, üretken yapay zekaya güvenen ve onu düzenli kullanan öğrencilerin belirgin ölçüde daha düşük bilişsel katılım gösterdiğini ortaya koydu.

“Öğrencilerin yapay zekaya devrettiği beceri türleri, gerçekten gerekli olan beceriler geliştirilirken onları bir çukura düşürüyor” dedi Sanchez. “Kısacası, yapay zekayı bir asistan olarak değil, aslında bir konuyu öğrenme sürecine katılmanın yerine geçen bir araç olarak kullanıyorlar.”

Bilim insanları, öğrencilerin bu bilişsel becerileri geliştirmeleri için bazı öneriler sunuyor; bunlar arasında şunlar yer alıyor:

  • Bilişsel meşguliyetin içsel ödülünü, müfredat ödevlerinin hikâye anlatımı, oyun oynama veya bulmaca çözme yoluyla keşif fırsatları olarak tasarlanmasıyla artırmak.
  • Yapay zekâ destekli ve bireysel çalışmalar arasında gidip gelmek. Örneğin, öğrenciler önce yapay zekâ yardımıyla problem çözer, ardından denetim altındaki bir laboratuvarda bu katkıyı yapay zekâ kullanmadan, kendi proje gereksinimlerine göre bağımsız olarak eleştirmek, hata ayıklamak/onarmak, doğrulamak ve uyarlamak zorunda kalır.
  • Bu yaklaşımları sınıf içi değerlendirmeler ve/veya işbirliğine dayalı grup faaliyetleriyle birleştirerek sosyal sorumluluk bilincinden yararlanarak meşguliyeti daha da güçlendirmek.
  • Yapay zekâ sistemlerini “akıl bisikletleri” olarak tasarlamak. Bisikletler fiziksel verimliliği artırırken sürücünün aktif kontrolünü gerektirir; akıl bisikletleri olarak tasarlanan yapay zekâ, insanları keşif, yön belirleme ve yargı verme sorumluluğunda koruyarak eleştiri, karşı çıkış ve zorlama yoluyla bilişsel yeteneği artırır.

“Müdahale edilmezse, STEM eğitiminin, yansıtma, anlama ve eleştirel düşünme kapasitelerini kullanmaktan isteksiz ve/veya yetersiz bir öğrenci kuşağı yetiştirme riski taşıyor,” dedi Burnett. “Rutin düzeyde yapay zekâya dayanmak, öğrencilerin çaba gerektiren düşünmeye katılma isteklerini değiştirirse, birçok kişi önceki kuşakların pratikle edindiği zihinsel alışkanlıkları geliştirmeden profesyonel hayata atılabilir.”

Oregon State Üniversitesi

Yapay Zekâya Alan Açan Teknoloji Odaklı Öğrenciler Düşünmeyi Onlara Bırakabilir - AIhub
Yapay Zekâya Alan Açan Teknoloji Odaklı Öğrenciler Düşünmeyi Onlara Bırakabilir - AIhub
İlginizi Çekebilir: AI100 Boylamalı Çalışması: Yapay Zekâ Nasıl Ana Akıma Döndü? →
Kaynak: Aihub ↗

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir