AIhub kahve köşesi, uzmanların kısa bir sohbet sırasında yapay zekâ konuları hakkındaki düşüncelerini yansıtır. Bu ay, insan formunda robotların (humanoid) robotiğin geleceği olup olmadığını soruyoruz. Teknoloji son dönemde nasıl gelişti ve önümüzdeki yıllardan ne bekleyebiliriz? Bu sohbetimize katılanlar: Joydeep Biswas (Texas Üniversitesi), Sanmay Das (Virginia Teknoloji Enstitüsü), Rina Dechter (California Üniversitesi, Irvine), Ioannis Erripis (AIhub), Sabine Hauert (Bristol Üniversitesi), Ella Scallan (AIhub) ve Marija Slavkovik (Bergen Üniversitesi).
Lucy Smith: Son iki yılda insan formunda robotlarda büyük ilerlemeler kaydedildi. Bugünkü konu özellikle güncel, çünkü RoboCup 2026 yakın zamanda gerçekleşti. Önce RoboCup’taki son gelişmelere dair bir genel bakışla başlamanın ilginç olacağını düşündüm.
Joydeep Biswas: Bütün bunlar iki yıl kadar önce yuvarlanan bir top gibi büyümeye başladı ve birden yeteneklerde büyük bir dönüm noktası görmeye başladık. RoboCup’ta daha az düşen yeni insan formunda robotlar belirdi. Birden robotları, onların etrafında insanları takip etmeden kullanabilir hale geldik. Şunu vurgulamak istiyorum: Bu, yalnızca tek bir teknik yeniliğin sonucu değil; çok sayıda şeyin bir araya gelmesi gerekiyordu: çok daha iyi donanım, algoritmalarda önemli ilerlemeler ve eğitme ile öğrenme biçimimizde kaydedilen ilerlemeler. Bir zamanlar insan formunda robotlar klasik kontrol yöntemleri gerektiriyordu. Ancak günümüzde çoğu modern insan formunda robot yürümek için öğrenilmiş kontrolcüler kullanıyor. Dolayısıyla sim-to-real (simülasyondan gerçeğe) yaklaşımının yaygınlaşması — bu modellerin simülasyonda eğitilip gerçek dünyaya aktarılması — yeni algoritmik yeniliklerdir.
Bu yıl uluslararası yarışmada 55 insan formunda robot futbol takımı vardı, bu uluslararası bir yarışma için oldukça fazla bir sayı. 11’e 11 insan formunda robotlar arasında bir gösteri maçı düzenledik. Her yıl RoboCup mütevelli heyeti robotlarla karşı karşıya gelerek nerede olduğumuzu görüyor. Eskiden bu kolaydı. Bu yıl zor olduğunu söylemeyeceğim, ancak yıllar geçtikçe mütevelli heyeti için giderek daha kolay olmaktan çıktığını söyleyebilirim.
RoboCup, bir dönüm noktasında olduğumuzun farkında ve mütevelli heyeti düzeyinde, yaklaşan bu büyük gelişmelere odaklanmak için yarışmalarımızı nasıl yeniden yapılandırabileceğimiz üzerine düşünüyoruz. Futbol liglerimizi önemli ölçüde basitleştirdik – 2028 yılında yalnızca humanoid lig futbolu olacak. Bir zamanlar, her şeyi yapabilen tamamen entegre bir humanoid robotu elde edemezdik. Bugün mükemmel olmasa da, kontrol, algılama gibi unsurları bir araya getirme yeteneğine sahibiz. Bilimsel açıdan, her şeyin tek bir robot biçimine entegre edilmesinin araştırılmasının değerli olduğu hissindeyiz.
Sabine Hauert: Robotiğe RoboCup sayesinde heyecanla başladım. Manuela Veloso’un takımında aibo (robot köpekler) liginde çalışıyordum. Bu da beni robotların birlikte çalışmasına heyecanlandırdı. Sonra Nao robotlarına, ardından da humanoidlere yöneldiler. Sanırım bu, işleri sarsmanın ve bir üst seviyeye taşımmanın bir yolu.
Genel olarak, humanoid dönüşümünün büyüleyici olduğunu düşünüyorum. ICRA ve IROS’a baktığınızda, yıllar içinde fuar alanında neyin bulunduğuna dair yaşanan saf kayma gerçekten oldukça köklü. Bir zamanlar tüm alan drone’larla doluydu, sonra tüm alan robot köpeklerle doldu, şimdi ise tüm alan eller ve humanoidlerle dolu. Bir süredir orada bulunan daha endüstriyel bazı robotlar da var. Ancak bu kayma çok çarpıcı çünkü etrafta dolaştığınızda karşınıza çıkan o kadar çok sayıda robot var. Robot alayında ise tüm bu humanoid form faktörlerini görüyorsunuz ve bu donanım açısından gerçekten heyecan verici. Buna ek olarak, bu donanımı ve formu çalıştırmak için kontrolden gelen güzel gelişmeler de var. Aslında, kesinlikle humanoidler olmak zorunda olmayan diğer robotlar için çok heyecanlıyım, çünkü bu teknolojilerin bazıları aktarılabilir.
Bu konuda her şey için humanoidlere ihtiyacımız olduğundan emin değilim. Hâlâ, işlevlerine göre özelleştirilmiş robotlara ihtiyacımız olduğuna inananlar kategorisindeyim. Belki de insan formunu edinmek yerine, farklı farklı faktörlere sahip çok sayıda robotu birlikte çalışarak aynı insani yetenekleri sunmak suretiyle, her şeyi tek bir ajan içinde biriktirmek yerine çarpım yoluyla genel bir form faktörü elde edebiliriz. Ancak humanoidler ekosistemin bir parçası ve alanı ileri taşıdıklarını düşünüyorum; dolayısıyla buradan kazanılacak çok şey var.
Ella Scallan: Humanoidler, görevleri yerine getirmenin en etkili biçimi mi?
Joydeep: Hayır! Uzun süredir dile getirilen argüman, günlük ortamların insan faktörü için tasarlandığıydı. Yani insan formuna sahip çalışan bir robotunuz varsa, bunlar yerini kolayca alabilir ve insanların kullanabildiği araçları ve ortamları kullanabilir. Burada tek başına büyük bir öntanımlı var: çalışan humanoid robotlara sahip olduğumuz varsayımı. Bugün için bu kesinlikle söz konusu değil. Aslında bugün iyi çalışan bir şey istiyorsanız, humanoid robotun en iyi çözüm olduğu savunulabilecek çok az durum var. Bu alanda bir araştırmacı olarak, aslında o nihai hedefe nasıl ulaşacağımız hakkında biraz düşünmek güzel. Humanoidler neredeyse hiçbir zaman bir uygulama için doğru çözüm değildir. Bizim kinematik planlama dediğimiz basit görevler (örneğin konum tabanlılardır – bir bloğu alıp başka bir yere koymak istersiniz) tekerlekli bir robotla daha iyidir, çünkü taban stabildir ve daha az özgürlük derecesine sahip basit planlayıcılarla çok daha kolaydır. Bir humanoid eklediğinizde, aniden karmaşıklık artar. Artık yalnızca konumla değil, aynı zamanda konum, kuvvet, hız ve ivmeyle de uğraşırsınız; bunların planlama için çok daha yüksek boyutları vardır. Ve bunu yapmak pek kolay değildir. Birçok daha fazla sebep var; bu yalnızca bir örnek.
Marija Slavkovik: Buna yanıt olarak burada tarihsel bir anı aktarabilir miyim? Bir humanoid biçimi her zaman en iyi şey olmak zorunda değil. Douglas Bader, II. Dünya Savaşı’nda Kraliyet Hava Kuvvetleri’nde pilottu. Bacaklarını bir kazada kaybetmişti ve bacaksız olduğu için daha iyi bir pilot sayılıyordu; çünkü bacaksız olması yüksek ivmelenmeyi daha iyi yönetmesine olanak tanıyordu. Küçük bedenlerinin işe daha uygun olması nedeniyle çocukların kullanıldığı oldukça ürkütücü örnekler var: develerdeki çocuk atlılar, madenlerdeki çocuklar veya dokumancılıktaki çocuklar. Elbette bunların hepsi insanlar, ancak “humanoid robot” dediğinizde akla gelen bedenler bunlar değil.
Sanmay Das: Aslında, ilginç bir sorular kümesi bu. Yakında büyük toplantılardan birinde dolaşıyordum ve her şey yapay zekâ ve robotikle, ayrıca oldukça hükümet odaklı teknoloji/geliştirici teknolojiyle ilgiliydi. Ancak insanların gerçekten ilgi gösterdiği şeylerden biri bu barmen robotuydu. Ona bir kahve yapması için rica edebiliyordunuz ve kollarıyla bir şeyler yapıp dolaşıyordu, ancak elimden geldiğince çok iyi kahve üretmiyordu. Ve düşündüm ki, elimde düğmeye basarak gerçekten iyi kahve yapan yarı otomatik bir espresso makinesi var. Bu kadar karmaşık şeye neden ihtiyaç duyduğumuzu anlamıyorum. Ancak aynı zamanda, insanlar bunu seviyor, değil mi? Yani bunun ne kadarı insanların bu biçimde robotlarla etkileşim kurmaya daha rahat olması? Bence dikkat etmemiz gereken ana şeylerden biri insan biçiminde yorumlamak (anthropomorphization). Bence robotik için, özellikle robotlar giderek daha yetenekli hale geldikçe, bu gerçekten bir soruna dönüşecek. İnsanlar bu humanoid robotları Roomba’larınıza ve robot köpeklerinize vs. yapmayacağınız biçimlerde insan biçiminde yorumlayacak; ve biz bunu istiyor muyuz? Bence bu, düşünülmesi ilginç bir soru olacak.
Ella: Hatta humanoid robotlar yaratmak bile insan biçiminde yorumlamak (anthropomorphization) eylemidir. Çünkü bu iş için en verimli biçim onlar değil, bu yüzden biçim için işlevden bazı şeylerden vazgeçiyoruz.
Marija: İstediğimiz şeyden bahsetmişken, banyoya girip temizleyen robot videoları gördüm. Tuvaletle lavaboyla aynı fırçayı kullanıyorlar ama bu ayrı bir sorun. Sorum şu: Bunlar ne kadar gerçekçi? Çünkü bunlar sadece tanıtım videoları: “Şimdi yatırım yapın, bir yıl içinde bunlar gerçek olacak”. Hatta bazıları çamaşır katlayabiliyor, bu kutsal kase, değil mi? Robotik açısından, gerçekten oraya ulaştık mı?
Joydeep: Sanırım harika bir noktaya değiniyorsunuz, o da reklam dürüstlüğü. Kesinlikle daha önce sahip olmadığımız birçok yeni yeteneği görüyoruz, ancak ne yapabildiklerinin ne de yapamadıklarının gerçeğine karşı dürüst olmamız gerekiyor. Birçok aktör için, yalnızca finansal teşvikler nedeniyle platformlarının en iyisini övmek ve en kötüsünü gizlemek kendi çıkarlarına. Bir demo kurulumunun arkasında neyin olduğunu biraz düşünün: Bunu yapmak için gerçekten kaç deneme yaptınız? Bu çok spesifik senaryo için ne kadar aşırı mühendislik yapıldı? Belirli bir fırça ile çalıştı, bana biraz farklı bir fırça versem ne olur? Işık kapatıldı ve o çalışırken ne olur? Size buradaki cevabın şunu söylediğini söyleyebilirim: Bunların hiçbiri gerçekten sağlam değil. Kesinlikle genel amaçlı değiller. En iyi ilerlemeler kesinlikle çok spesifik senaryolar için aşırı optimize edilmiş durumda. Ayrıca eğitildikleri yöntemler, yapmak istediğimiz daha geniş ve kapsamlı işlerin çoğu için ölçeklenebilir değil. Bu yüzden bir topluluk olarak dürüst reklamcılığı talep etmeli ve gerektirmeliyiz. Bu alandaki şirketlerin bu kadar büyük bir girişinin olumsuz yanı da şu ki, bilimsel ilerlemenin teşvikleri bugün şirketlerin ilerlemesiyle gerekli ölçüde uyumlu değil.
Sabine: İnsanların bir şeyin yapıldığını düşündüğü bir his var çünkü bunu bir videoda gördüler; oysa bunun çoğu ya uzaktan kontrol ediliyor ya da Joydeep’in belirttiği gibi tasarlandıkları senaryolar için çok ince ayar yapılmış durumda. “Kutudan çıkarılan humanoidini alıp daha önce hiç görmediği bir ortamda işe yarar bir şey yapıyor” durumu yok, çünkü veri orada değil, orada eğitilmemiş.
Joydeep: Evet. Hatta tekerlekli bir robot için bile bu yeteneğe sahip değiliz.
Rina Dechter: Tek bir kullanım örneği düşünürsek, insanlarla sosyal etkileşim için robotik; örneğin sağlık yardımı veya benzeri bir şey istediğinizde, psikolojik açıdan bir kutu yerine bir humanoid tarafından desteklenmek daha iyi bir izlenim verebilir. İnsanlar için bir fark yaratabilir. Ancak diğer durumlarda katılıyorum, robot için en iyi biçim görevlere bağlıdır.
Joydeep: %100 katılıyorum. Bence bu aynı zamanda güncel araştırma algoritmalarımızın son yeteneklerinin de bir meyilidesi, çünkü bugün gördüğümüz yeteneklerin ardında pekiştirmeli öğrenme ve gösterimden öğrenme gibi şeyler yatıyor. Bu, nesnelleştirme gibi insan dışı etkileşim konuları için harika, ancak insan etkileşimine pek iyi ölçeklenmiyor. Bir robotun bir kişiyle etkileşiminin çok sayıda gösterimini toplayamazsınız çünkü tek bir kişi yok. Herkes farklı. Ve insanı gerçekçi bir şekilde simüle edemezsiniz de. Dolayısıyla bu ilerlemeleri hayata geçirmek için kullandığımız yetenekler, önemli sorunlar için ihtiyaç duyduğumuz insan etkileşimi yeteneği için pek iyi değil.
Sabine: Bristol Robotik Laboratuvarında destekli yaşam araştırma tesisimiz var ve burada insan-robot etkileşimi için güzel olan tüm bu robotlar bulunuyor. Dolayısıyla, etik açıdan endişe duyduğumuz şekilde yanıltmadıkça, bu bakım ortamlarında humanoid biçimi için güzel bir alan olabilir. İnsan biçimi nedeniyle ayrıca yetenekleri açısından humanoidinizden bir şekilde daha fazla şey bekliyorsunuz. Yani bu ortamlar için o kadar yetenekli olmayan, daha çok çizgi film tarzındakiler belki de daha iyiydi, aynı zamanda daha güvenliydi. Bu humanoidlerin kalabalıklar içinde devrildiğine dair çok sayıda video gördüm.
Rina: Beni gerçekten etkileyen şey, robotların LLM’leri kullanarak konuşmaya başlamasıydı. Gerçekten büyüleyiciydi. Çünkü bu daha çok insana doğru ilerliyor. Sade metin yazmaktan onu üretmeye ve seslendirmeye geçti. Bence bir insan benzeri nesne tarafından etkilenmek ve bir şeye inanmak daha kolaydır.
Marija: Bu humanoid takıntısının ne kadarı bilim kurgunun insan biçimli robotlara dair ilk tasvirlerinden geliyor diye düşünüyorum. Bu, robotun şeklini ve ‘robot’ terimini belirliyor. Yani her şey zaten o biçimde olmaya yönelik önyargılı. Bu da daha iyi bir hikâye ortaya çıkarıyor. Oysa bir şeyler yapan bir tür kutu olsa, robotun ne olduğu ve ne yaptığı konusunda çok şey açıklamak zorunda kalırsınız. Roomba’nın zemini ilk temizlediğini izlediğimi hatırlıyorum ve bu çok can sıkıcı bir deneyimdi çünkü yaptığı şeyleri sizin yapacağınız şekilde yapmıyordu.
Sabine: Ayrıca, AI’nın LLM’lerle böyle büyük ilerlemeler kaydettiği için, insanların humanoidleri kesinlikle gerçekleşecek bir sonraki açık şey olarak gördüğünü düşünüyorum. Bu artık daha genel bir zekâ formu için normal form faktörü olarak görülüyor. Yani onda belli bir açıkbellilik var. Bazı tartışmalarda insanlar bana humanoidlerin ne zaman bizim beklediğimiz gibi çalışacağına dair bir cevap vermenizi gerçekten istediler. Ve ben bilmiyorum. RoboCup’un bunun için bir cevabı var, değil mi, çünkü onları vâsilerine karşı insan seviyesinde oynatma hedefleri var.
Joydeep: Aslında Robocup’un bir cevabı olduğunu söylemeyeceğim. Robocup, 2050’ye kadar insan dünya şampiyonlarını yenme meyilnamesi taşıyor. Bu daha çok açık bir varsayım. Genel halkın farkında olmadığı önemli bir noktayı ortaya koydunuz. Gerekli yeteneklerle ilgili bir muhasebe belirsizliği var. İnsanlar sohbet botlarının yeteneklerini görüyor ve bir robotun bir dizüstü bilgisayarı kaldırmasının önemsiz olduğunu düşünüyorsunuz. Ama bu, çünkü zor olanın insan için zor olmasıyla robot için olmasıyı muhasebeliyor ama bu kesinlikle doğru değil. Aslında, belli bir anlamda o denli yüksek düzeyli planlamanın bir robot için etkileşimde bulunduğu somut dünyayla etkileşimden daha kolay olması mümkün. Bu Moravec paradoksu. Birçok robotikçi bunun hakkında konuştular ama bence kolay ile zor arasındaki ve insan için kolay ile zor arasındaki ile robot için kolay ile zor arasındaki algılarda bir uçurum var.
Sabine: Ve ayrıca sadece veri de var. Dil için fiziksel dünyada sahip olmadığımız kovalar kadar veriye sahiptik.
Joydeep: Fiziksel etkileşimlerin internetine sahip değiliz.
Marija: Aslında şimdi, ileride bir şekilde eğitim için kullanılması gereken manuel hareketleri yerine getirmek üzere insanlara ödeme yapılıyor.
Joydeep: Evet, yani şu anda teleoperasyon olarak adlandırılan alanda, o veriyle bir robot eğitilebileceği için bir insanın bir robotu bir görevi yerine getirmek için kontrol etmesi üzerine, çok sayıda şirket milyonlarca ve milyarlarca dolar harcayarak büyük bir çaba sarf ediyor. Ve evet, bunun doğru ve faydalı bir veri olduğu gerçek. Ancak robotik topluluğu içinde burada bir ayrım var. Bunun tek ihtiyacımız olan şey olduğuna ve sadece ölçeklendirmemiz gerektiğine inenen bazı insanlar var. Benim gibi, daha fazla teleoperasyon verisinin bizi genel amaçlı robotlara ulaştıracağı iddiasını kabul etmeyen bazı insanlar da var. Bence bunun nedeni oldukça basit: Yapmak istediğimiz görevlerin karmaşıklığı kombinatorial bir patlama yaşıyor ve biz o düzeyde örneklemeye asla ulaşamayacağız. Buradaki başka bir konu da, bu çılgınlığı otonom arabalar döneminde daha önce gördüğümüz. Geriye dönüp düşünürseniz, 2014’te, belki biraz daha önce, otonom araç şirketleri arasında yaygın bir anlatı, çevremizin HD haritalarını çıkarmamızın yeterli olacağı ve bunun yeterli olacağıydı. Yani sürüş çözülmuş olacaktı. Tahmin edin? Böyle olmadı. Veri toplama ve insanları taklit etme konusundaki bu güncel çılgınlık, o döneme çok benziyor. Yani bunun faydasız olduğu anlamına gelmiyor. Ancak tek başına sorunu çözeceğini düşünmüyorum.
Marija: Bu konuda bir uzman olmadığım için sizinle katılıyorum, çünkü insanlar işleri insan olduğu için öyle yaparlar, makineler ise makine oldukları için öyle yapar. Kuşlar uçar, uçaklar uçar, ama aynı şekilde değil. Yine, fiziksel kapasite örneklerimle, babsız insanlar bacaklı insanlar gibi “yürümüyor”, değil mi?
Sabine: İnsanoid formun robotikte veri perspektifinden mantıklı gelme sebeplerinden biri insan videoları. YouTube’da insan videolarıyla doluyuz. Bunu tahmin ettiğim sebep, veriyi insanlardan toplamak yerine onların bir robotik sistemi uzaktan yönetmesini beklememiz. Sonrasında ise o insan videolarının robotların yeteneklerine dönüştürülebilmesi için benzer fiziksel bir çerçeveye ihtiyaç var. VLM’lerle yeni yeni testler yaptık ve bu eğitilmiş modellerde zaten mevcut olan veriyi kullanmanın daha zor olduğunu gördük çünkü veri insan merkezli ve robotlarımız insanoid formda değil.
Joydeep: Söylediklerin kesinlikle doğru. YouTube’da insanların görevleri yerine getirdiğine dair tonla video var. Tabii ki eşitsizlik veride; veri çok farklı sensörler kullanılarak toplandı, robotların sahip olacağı sensörlerle değil. Yani gövdeleşme eşitsizliğinin ötesinde bir eşitsizlik burada. Ama birçokumuz bu verinin faydalı olduğu konusunda hemfikiriz.
Ella: Genel amaçlı robotların çözümünün daha fazla veri olmamasıysa, daha iyi AI ve daha iyi öğrenme yöntemlerini beklememiz mi gerekiyor?
Joydeep: Sürekli. Yani, net olan bir şey var. Birçoğumuz etkileşimden gelen deneyimin kritik olduğuna inanıyoruz. Başkasının yaptığını taklit ederek öğrenmiyorsun. Başkalarının ne yaptığını görmek üzerine bir temel anlayış ediniyorsun, sonra deniyorsun ve içgörü kazanıyorsun. Bu öğrenme algoritmaları için de geçerli. Uzman sana bir işi nasıl yapacağını gösterir ve tam uzmanın yaptığını yapabilirsen iyi olursun. Ama her zaman şöyle olur: Uzmanın yaptığını tam olarak yapmaya çalıştığında bir hata yaparsın ve aniden uzman gösteriminde hiç olmadığın bir durumda bulursun kendini. Peki şimdi ne yaparsın? Bu durum için sana herhangi bir eğitim verisi yok, değil mi? İşte bu yüzden deneyim faydalı ve önemli.
Rina: Nedensellik perspektifinden, kullandığımız dil gözlemsel veri ve müdahale etme verisi şeklinde. Nedensellik sadece gözlemle ortaya çıkarılamaz, neler olduğunu görmek için etkileşime girmen gerekir.
Joydeep: Evet. Bence etkileşim, Marija’nın bahsettiği davranışlardan bazılarını kullanmanın en iyi yolu: sahip olduğunuz biçim ve işlevselliğe göre optimize edilmiş davranışlar elde etmek gibi.
Sabine: Yine de şu fikir konusunda endişe duyuyorum: artık yararlı görevleri yerine getirmek için daha iyi robotlara veya daha iyi yapay zekâya ihtiyacımız var. Robotlarımıza o kadar yakındık ki, basit çalışan, yeterli hesaplama gücü taşıyan, iyi algılama sağlayan ve dolayısıyla birçok farklı biçimde yararlı olan robotlar geliştirmiştik. Ve şimdi bir şekilde hedefi, daha karmaşık bir biçim faktörüne sahip oldukları için muhtemelen yeşil olmayan, doğrulamak ve test etmek daha zor olan robotlara doğru kaydırdık. Dolayısıyla, robotik alanında zaten işe yarayan tüm bu gelişmelerden yararlanmak ve bunları uygulamalara yaymak yerine hedefi kaydırmaya devam edeceğimizden endişe duyuyorum. Fon toplama süreci bunu gösteriyor: humanoidler fon topluyor ve bu yeni humanoid dalgasında ya da fiziksel yapay zekâ içinde değilseniz fon toplamak daha zorlaşıyor. Bunun tek ileri yol haline gelmemesi gerektiğini kesin olarak sağlamalıyız.
Joydeep: Verdiğim bir konuşmada bununla ilgili bir slaytım var. Robotlar için açık zorluklardan bahseder ve başarılı bir mobil robot için şu unsurların gerekli olduğunu söylerim: dünyanın yeterince detaylı bir haritası, doğru, önceden tanımlanmış bir maliyet kavramı, iyi tanımlanmış bir görev amacı, ilgi çekilen varlıkların özenle hazırlanmış bir listesi, sürprizlerin olmaması ve yeterli düzeyde onboard algılama ve hesaplama. Bu oldukça uzun bir muafiyet listesi, ancak imalat ve lojistik gibi ortamlarda bunların tümü sağlanabilir. Ancak bu muafiyetlerden herhangi birini çıkarmanız anında araştırma dünyasına girersiniz. Ve asıl durumumuz da bu şekilde.
Sabine: Duyduğum bir diğer şey de insanların her şeyi humanoid olarak adlandırması; kelimenin başı çekmesi. Çok büyük bir heyecanı var ve fon toplamaya yardımcı oluyor. Sonra tekerlekli bir humanoid ya da örneğin altı kolları olan bir humanoid görürsünüz. Bütün bunlar humanoid biçimleri olacak. Böylece farklı biçim faktörlerine geri döndüğümüzü göreceğiz.
Marija: Bir düşünsünüz, satranç oynayan bir bilgisayar genel amaçlı yapay zekâ görevlerini çözmek için pek bir işe yaramaz. Ancak dikkat, finansman ve kaynakları çekmek için bir katalizör işlevi gördü; böylece bu kaynaklar aslında derin öğrenme gibi şeyleri geliştirmek için kullanıldı. Belki de sonunda işe yarar. İnsanların inanması ve yatırım yapması için böyle bir sihir yaratırsınız ve içinden başka bir şey çıkar. Bunu savunduğumu söylemeyeceğim ama bazılarında kesinlikle sınırda sahtekârlık var, bu yeteneklerin betimlendiği videolar. Sadece satmak daha kolay, değil mi?
Bu, Sabine, insanların sana yararlı veya yetkin humanoidlerin ne zaman görüleceğini sorduğunda onlara “yararlı” veya “yetkin” ile ne demek istediklerini sorabileceğin hileydi. Çünkü böylece soruyu tersine çevirirsin. İnsanlar, zaten çok sayıda yararlı ve yetkin şeye sahip olduğumuzuzu anlar.
Sabine: Evet, dolayısıyla patlamanın ne zaman olacağı soruyordu. Ben de patlamanın, günlük ortamlarda çalışan, zorunlu olarak humanoid olmak zorunda olmayan tüm o robotları ve araştırmalarımız yoluyla dünyaya yaydığımız tüm o şeyleri gördüğümüzde olacağını söylüyorum. Bence patlama bu.
Joydeep: ChatGPT’nin Aralık 2022’de yayımlanmasından önce bile, bu büyük dil modelleriyle oynayan insanlar için — GPT 2, 3 vb. — önceden yapması çok zor olan yetenekleri görüyorduk. Halkın bilinçinde gerçekten patlamayı başlatan şey, halka açık bir web sitesi elde etmekti — bu bir dönüm noktasıydı. Robotik alanında benzer bir dönüm noktası göreceğimizi şüpheyle karşılıyorum; aniden nesilden nesile yeni yetenekleri görme imkanına kavuşacağımızı. Muhtemelen sınırlı yeteneklere ve belirli senaryolara sahip robotların yavaş yavaş benimsenmesini, giderek daha fazla ve daha fazla görüleceğimizi düşünüyorum. Çok yavaş bir benimsenme olacak. Aniden her şeyi yapabilen bir robotumuz olmayacak.
Marija: Sizden biri çamayr katlayan veya çamayr ütüleyen bir robot görürse, gece yarısı beni uyandırın. Bana göre patlama noktası budur. Onlardan birini görürsem, ne kadar maliyetinin olduğundan haberim değil.
Joydeep: Yine asıl soru, hangi koşullar altında. Eğer çamaşırlarınızı katlamak için birkaç saat geçirmeye ve belirli tür çamaşırlara razıysanız.
Marija: Ne kadar istiyorsa o kadar zaman alabilir, hadi maksimum bir hafta yapalım. Ama hiçbir şart yok. Kurutucudan alıp belirsiz çamaşırları düzgün bir yığın halinde katlamanız gerekiyor. Yani, bir düşünün. Tamamlandığı sürece ne kadar sürdüğüyle ilgilenir miydiniz? Ben, tembel insan olarak bunu ne kadar sürede yaparım? Ben ona dokunana kadar kurutucuda üç gün kalır.
Joydeep: Evet, dolayısıyla burada karşılaşılan zorluklar dayanıklılık. Yani çamaşırların ne olduğu fark etmemesi gerektiğini söylediniz ve belirli bir doğruluk derecesi istiyorsunuz. Her beş denemenin birinde felaket derecesinde bir hata yapmasını ve sonra robotu kurtarmak zorunda kalmanızı istemiyorsunuz. Şimdi, sadece çamaşırlarınızı kendiniz yapmak zorunda değilsiniz, aynı zamanda robotu kurtarmak da zorundasınız. İnsanlar olarak otonomi konusunda çok yüksek beklentilerimiz var; bunu açıkça belirtmiyoruz, bu uygun bir durum ama bence asıl zorluk bu. Araştırma makalelerinde %80 başarı oranının olağanüstü olduğunu söylüyoruz. Hayır, bir ürün olarak %80 başarı oranı berbat. Bu bir başarısızlık. Hatta %99 olsa bile, yine de yeterli değil.
Ioannis Erripis: İki küçük sorum var. Öncelikle, son zamanlarda en az üç şirket ev tipi humanoid robotlar reklamını yapıyor. Bunlar hakkında ne düşünüyorsunuz?
Sabine: Uzaktan kumandalı olanlar.
Joydeep: Evet, kesinlikle tüm ev işlerini otonom olarak yapabilen hiçbir şey yok. Aslında sizi veri toplamak için kullanıyorlar.
Sabine: San Francisco’da, ev temizliğinizi yapmanız için size ödeme yapan bir şirket var; çünkü evinizden veri topluyorlar.
Ioannis: İkinci sorum biraz daha yüzeysel olabilir. İnsan formunda robotların çoğunun tasarımı hakkında ne düşünüyorsunuz? Biraz daha spesifik biçimde yeniden ifade edeyim. Favori robotlarımdan biri muhtemelen Honda’ya ait ASIMO’ydu; bir astronot oyuncakına benziyordu. Camın ardına bakarsanız, gülümsüyor ve oldukça sevimli bir yüzü var. Örneğin, böyle bir robotu çocuğunuza hediye etmek isteyeceğiniz türden bir şey. Neredeyse tüm insan formunda robotlar ise oldukça ürkütücü görünüyor; sanki bir filmin kötü karakterine benziyorlar. Üstelik aynı zamanda, tüketiciler tarafından benimsenmeyi hedefliyorlar. Bu konuda ne düşünüyorsunuz? Bana göre bu, oldukça alışıldık olmayan bir yaklaşım.
Joydeep: Kesinlikle haklısınız; ancak insan formunda robotları insanlarla yaklaşılabilir biçimde inşa etmeye çalışan şirketler var. Fauna Robotics bunlardan biri. Tam da söylediğiniz yönde ilerliyorlar.
Ioannis: Sanırım bu bir istisna.
Joydeep: İstisna olduğu konusunda hemfikirim; kısmen bunun da çünkü bugün gerçekten eksik olduğumuz yeteneklerin, bu ince ayrıntılı motor becerileri olduğunu düşünüyorum. İnsanlar, yalnızca bir biçim inşa edip bu ince ayrıntılı motor becerilerini nasıl çözebileceğimiz konusunda düşünmeye çalışıyor; sonra etkileşim hakkında konuşacağız. Ancak tam da haklısınız: Bunlar üzerinde birlikte düşünmeliyiz.
